Generalnie Mała Fatra to góry wapienne i dolomitowe, którym warto się dobrze przyjrzeć. Można w nich ujrzeć naturalne piękno. Prawo Słowacji zakazuje jakiejkolwiek ingerencji ze strony człowieka, a wszelkie próby łamania tego prawa są bardzo surowo karane. Dzięki tak ostrym przepisom Park Narodowy Mała Fatra do dziś zachowuje swój naturalny urok.

Mówiąc o tym niezwykle atrakcyjnym miejscu muszę wspomnieć o bogatej roślinności. Na każdym piętrze występuje bujna, ciekawa i piękna roślinność. Do tych najważniejszych zalicza się: buk zwyczajny, świerk pospolity, sosnę pospolitą i kosodrzewinę. W lasach jest najwięcej wspomnianego buku zwyczajnego, bowiem ponad 50 procent!

Mała Fatra to Park Narodowy, który obejmuje niemały obszar ponad 220 kilometrów kwadratowych. Wybierając się w te rejony warto korzystać z różnych przewodników i informatorów turystycznych. To pomoże uniknąć nam jakiś problemów i dzięki odpowiednim treściom nie zapomnimy o najważniejszych miejscach w tym parku.

Generalnie na obszarze tego Parku Narodowego nie brak wapieni i dolomitu pochodzącego z mezozoiku. Cały park wchodzi w skład większego regionu chronionego, a mianowicie Krasu Spisko-Gemerskiego. To świadczy o tym ile dla Słowaków warty jest ten obszar. Wszyscy zdają sobie sprawę z wysokiej wartości tych terenów. Aktualnie wszędzie ingeruje człowiek, a Słowacki Raj jest jednym z nielicznych miejsc gdzie taka ingerencja jest zwyczajnie zakazana.

To miejsce można nazywać rajem także ze względu na klimat tam panujący. Jest on zbliżony do tego, który występuje u podnóża Tatr. Temperatura nie jest tam za wysoka, bowiem średnio osiąga wynik nieco ponad 15 stopni w najcieplejszym miesiącu Lipcu. Najzimniej jest w okresie Stycznia, wówczas średnia temperatura kształtuje się na poziomie kilku stopni poniżej zera.

Słowacki Raj charakteryzuje się romantycznym krajobrazem kresowym, wyróżniającym się głębokimi wąwozami i licznymi wodospadami. Znajdują się tam liczne drabinki, półki metalowe i mostki drewniane. Służą one do swobodnego poruszania się po Parku, który jest pełen stromych stoków, niebezpiecznych skał i krętych ścieżek. Najpopularniejszą, ale i dość niebezpieczną trasą jest spacer po metalowych półkach zawieszonych kilka metrów nad rzeką.

Część słowacka Pienińskiego Parku Narodowego porośnięta jest lasami jodłowo – bukowymi oraz pierwotnymi sośninami. Jeśli zaś chodzi o przedstawicieli świata zwierzęcego, to w Parku można spotkać rysia, wydrę rzeczną, pszczelara zwyczajnego, puchacza skalnego, pójdźkę wróblą, jarząbka leśnego oraz dwadzieścia gatunków ryb, spośród których najważniejszymi są pstrąg i głowica królewska. Biorąc z kolei pod uwagę zabytkowe budowle znajdujące się w Pienińskim Parku Narodowym, to warto tam zobaczyć klasztor kartuziańsko – kalamucki znajdujący się w miejscowości… Klasztor Czerwony. Wzbudza on podziw turystów z całego świata, bowiem pewien mnich założył tu olbrzymie herbarium roślin, które obecnie stanowi jeden z elementów ekspozycji w Muzeum Etnograficznym.

Dużą rolę odgrywa także Tatrzański Park Narodowy, który jest najstarszym rezerwatem przyrody tego typu. Powstał on w 1949 roku i zajmuje ponad 740 km2 powierzchni. Występuje tu 8 gatunków płazów, 3 gatunki gadów oraz 115 rodzajów ptaków i 42 ssaków. Odważni i cierpliwi obserwatorzy zobaczą z pewnością niedźwiedzie, rysie, wilki, jelenie czy kozice i świstaki. Należy jednak szczególnie uważać na jadowitą żmiję zygzakowatą, która występuje tu w ogromnej ilości.

Decydując się na odwiedziny w Słowacji, trzeba też zobaczyć Park Narodowy Połoniny. Leży on przy granicy z Polską i Ukrainą. Jego największym atutem są Wierchy Bukowskie z najwyższym szczytem Kremenec, który wznosi się 1208 m n.p.m. Rosną to kilkusetletnie buki i jodły. Na Połoninach znajduje się aż sześć rezerwatów, przy czym trzy z nich wpisano na listę Światowego Dziedzictwa przyrodniczego UNESCO. Warto tu również zwrócić uwagę na wiele drewnianych kościółków w obrządku wschodnim.

Warto podkreślić, że wszystkie te parki narodowe różnią się znacznie między sobą. Z tego też względu warto wybrać się w dłuższą podróż do Słowacji i zwiedzić wszystkie rezerwaty, aby móc je później porównać między sobą.

Zacznijmy od tego, że Słowacy lubią dodawać do swoich dań dużo przypraw. Stosuje się je zarówno do strapaczków czyli klusków ziemniaczanych z kapustą, jak i klusków ziemniaczanych ze słoniną i bryndzą. Niektórzy twierdzą nawet, że ta ostatnia potrawa ma tak ogromne znaczenie w tradycyjnej kuchni słowackiej, jak pizza u Włochów czy sushi u Japończyków. Poza tym mieszkańcy kraju nad Popradem gustują we wszystkich produktach mlecznych i w nabiale. Mowa tu o maślance, twarogu, śmietanie i słonym owczym serze (bryndzy). Zdaniem specjalistów najlepsze produkty można kupić w podtatrzańskim regionie Liptów, gdzie wyrabia się także serowe warkocze w wersji na słono lub wędzonej.

Słowacy gustują także w rozmaitych daniach mącznych, z których część zapożyczyli od Rusinów (pierogi i bliny) oraz od Czechów (knedliki). Smakują im również knedle z owocami. W kuchni narodowej znalazło się również miejsce dla potraw z baraniny, dziczyzny i… kapusty kiszonej, którą stosuje się do wszystkich możliwych dań. Specjalnością Słowaków jest także bogracz, czyli bardzo gęsta zupa z warzywami, kluskami i dodatkiem mięsa wołowego i rosołowego. Podaje się ją zarówno na wystawnych przyjęciach, jak i na co dzień w domach. Innym przykładem jest zupa rybna halászlé, do której dodaje się dużo czosnku i papryki.

Niestety, typowa kuchnia słowacka nie jest przyjazna dla wegetarian. Co prawda, w restauracjach można dostać „dania bezmięsne”, ale oznacza to tylko tyle, że jest w nich mniej mięsa niż w innych posiłkach. Z tego też względu najbezpieczniejszym daniem będzie żółty ser zapiekany w jajku i bulce tartej, podawany z pieczonymi ziemniakami i sosem tatarskim.

Turyści cenią też sobie piwo słowackie. Najpopularniejszą marką jest Złoty Bażant, Corgoń i Szarisz. Sięga po nie 73% mężczyzn i ok. 30% kobiet. Daje im to 8 miejsce na świecie pod względem ilości litrów piwa wypijanych przez jedną osobę w ciągu roku. Poza tym na Słowacji spożywa się jałowcówkę, śliwowicę oraz grzaniec zrobiony z roztopionej słoniny, miodu i wódki. Dobrze sprzedają się likiery i wina. Trzeba podkreślić, że południowo – wschodniej części kraju znajduje się znany na całej Ziemi Obszar Winnic Tokajskich.

Widać z powyższego, że kuchnia słowacka jest dość różnorodna i gustuje w mieszaniu smaków pochodzących z innych krajów. Nie przeszkadza to jednak w stworzeniu potraw typowych tylko i wyłącznie dla tego państwa.

Miasto leży nad rzeką Topla, a w jego pobliżu znajduje się kurort ze źródłami mineralnymi. Swego czasu przebywała to nawet austriacka cesarzowa Elżbieta Bawarska, popularnie nazywana „Sissi”. Na pamiątkę tego wydarzenia w uzdrowisku znajduje się piękny posąg siedzącej kobiety. Oprócz niej do kurortu przybywali m.in. Józef II, Aleksander I, Maria Luiza. Obecnie przybywają tu osoby z chorymi drogami układu pokarmowego, górnymi drogami oddechowymi oraz cierpiący na problemy związane z przemianą materii. Mogą oni skorzystać z basenu kąpielowego oraz siedmiu źródeł wody mineralnej.

Poza tym w mieście trzeba koniecznie się przejść wzdłuż średniowiecznych murów. Ich budowę rozpoczęto w połowie XIV wieku, a dokończono w XV stuleciu. W sumie powstało tam 25 baszt, z czego do współczesnych czasów zachowało się w niezłym stanie aż 11 wież. Z kolei na rynku w Bardejowie wybudowano kilka interesujących, bardzo kolorowych kamieniczek. Na jednej z nich, należącej dawniej do rodziny Gantzauge, umieszczono trójkąt z promienistym okiem (tzw. Oko Boga) oraz kulę w ręku, która symbolizuje Ziemię. Maksyma umieszczona obok tych malowideł głosi: „Bóg jedyny obdarza i kieruje wszystkim, co dzieje się na Ziemi, a jego oko dzień i noc bacznie obserwuje chrześcijan”. Na renesansowym portalu znajduje się też jeszcze jeden napis: „Kto wierzy w Boga, ten dobrze czyni”.

W rynku zlokalizowano także ratusz w późnogotyckim stylu. Jego budowę rozpoczęto w 1505 roku, a już trzy lata później został przebudowany zgodnie z wymogami stylu renesansowego. Na uwagę zasługuje fakt, że dawna suterena był halą targową, a dopiero położone nad nią pomieszczenia służyły ratuszowi. Co ciekawe, w wykuszu nad wejściem znajduje się strojąca miny figurka, która pokazuje wchodzącym swój zadek…

Turyści, którzy interesują się budowlami o charakterze sakralnym, powinni zobaczyć kościół Św. Idziego. Powstał on w 1415 roku i już wtedy pełnił rolę trójnawowej bazyliki. Kilkadziesiąt lat później dobudowano prezbiterium, zakrystię i kaplicę św. Katarzyny. Pod koniec XV wieku postawiono wieżę, która jednak uległa znacznemu spaleniu podczas pożaru w XIX stulecia. Na początku XX wieku postawiono nową wieżę. Na jej zachodnim szczycie znajduje się ogromna, kolorowa róża. Jednak nie to jest najważniejszym elementem kościoła św. Idziego. Jego najcenniejszymi zabytkami jest dwanaście ołtarzy (m.in. Narodzin Chrystusa, św. Anny i św. Barbary).

Warto podkreślić, że historia tego regionu sięga aż czasów paleolitu. Niedaleko Popradu znaleziono odlew czaszki Neandertalczyka, z kolei w okolicach Spiskiego Czwartku odkryto pozostałości osady z epoki brązu. W kolejnych wiekach osiadała tu ludność celtycka, rzymska oraz słowiańska. Przyjmuje się, że w 1001 roku Bolesław Chrobry przyłączył do królestwa polskiego większość ziem słowackich. Na ich utratę nie musiał jednak długo czekać – nastąpiło to już w 1018 roku. Kolejne stulecia to stopniowy podbój Spiszu przez Węgry. Co ciekawe, w pewnym momencie część krainy została oddana w zastaw Polsce (Władysław Jagiełło pożyczył Zygmuntowi Luksemburskiemu ok. 7 ton czystego srebra), ponieważ Madziarzy nie chcieli wykupić zastawu, Spisz pozostawał w naszych granicach do 1769 roku. Następnie utracił je na rzecz Węgier. Po 1918 roku doszło do ponownego podziału regionu: Polsce przypadł obszar o wielkości 195,5 km2, natomiast ówczesnej Czechosłowacji, a obecnej Słowacji – 3,5 tys. km2.

Charakterystyczne dla Spiszu są zabytkowe budynki. Najbardziej znaną budowlą jest oczywiście Spiski Hrad. Są to wspaniałe ruiny średniowiecznego zamku (największego w całej Europie), które znajdują się na skalistym wzgórzu i które zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Najstarsza część budowli powstała ok. 1150 roku na wzgórzu trawertynowym. Kiedy zamek stracił swoje strategiczne znaczenie, pełnił rolę koszar. Niestety, uległ przy tym ogromnej dewastacji, zwłaszcza że w roku 1710 i 1780 trawił go ogromny pożar. Nic więc dziwnego, że do współczesnych czasów zachowały się jedynie ruiny. W czasie badań archeologicznych, pod grubą warstwą gruzu odnaleziono duży fragment dawnych murów zamkowych.

Z regionem związane są również dzieje Spisskiej Kapituli, będącej pierwszym miastem, w którym zaczęto kształcić przyszłych nauczycieli. Otwarto tu nawet dwuletnie seminarium nauczycielskie, specjalizujące się głównie w pieśniach religijnych. W miasteczku znajduje się również dawna wieża zegarowa, ogrody biskupie, fascynująca pod względem architektonicznym katedra św. Marcina oraz domy dawnych kanoników.

Spośród innych miejscowości regionu, duże wrażenie robi również Nowa Wieś Spiska i znajdująca się w niej kamienica, będąca dawniej siedzibą związku miast spiskich. Pięknym obiektem, robiącym ogromne wrażenie na zwiedzających jest także trzykondygnacyjny, renesansowy pałac z czterema basztami

Demianowska jaskinia lodowa jest grotą najbardziej znaną na całej Słowacji. Położona jest ona w Niskich Tatrach, w Dolinie Demianowskiej. Została ona wyżłobiona przez potok Demianovka. Całkowita długość jaskini wynosi 8,4 kilometra, do zwiedzania udostępnione jest zaledwie 1800 metrów. Zwiedzanie jej zajmuje około 1,5 godziny. Na wysokości 870 mnpm, na przystanku Sad jest do niej wejście. W środkowej części groty znajdują się najciekawsze formy naciekowe, powstałe z mleczka wapiennego. Tą jaskinię powinien odwiedzić każdy kto choć trochę interesuje się speleologią. Najpiękniejszą jaskinią udostępnioną do zwiedzania przez turystów na Słowacji jest z pewnością Jaskinia Domica. Jest ona ostatnim elementem wielkiego, systemu jaskiń łączących Węgry ze Słowacją. Jej całkowita długość to 5 kilometrów, z czego zwiedzać można 1300 kilometrów, w tym 140 metrów jest do przepłynięcia łodzią. Właśnie to jest największą atrakcją tej jaskini. Jednak spływ podziemną rzeką Styx jest możliwe tylko przy odpowiednim poziomie wody. Dlatego najlepszym okresem na jej zwiedzanie jest wiosna i jesień. Dawniej tą rzeką można było przepłynąć, aż na Węgry, jednak gdy stosunki słowacko - węgierskie się ochłodziły niestety nie ma już takiej możliwości. Nie daleko wsi Gombasek w zachodniej części Słowackiego Krasu jest Gombasecka Jaskinia. Do zwiedzania udostępniono 250 metrów (przy długości całkowitej 1500 metrów). Słynie ona z najdłuższych w Europie makaronów jaskiniowych (są to bardzo cienkie - do 3 cm szerokości stalaktyty). Ciekawostką jest również to, że nacieki z mleczka wapiennego, mają tu wyjątkowy - krwistoczerwony kolor. Jest to spowodowane tym, że jest w nich bardzo dużo żelaza. Połączenie tego koloru, z odpowiednim oświetleniem, które jest tam zainstalowane stwarza niesamowite wrażenie. W tej grocie panuje specyficzny mikroklimat, z którego korzystają ludzie z problemami w układzie oddechowym.

To tylko kilka przykładowych jaskiń. Jest ich na Słowacji dużo więcej i wszystkie są warte zwiedzenia, nie tylko przez ludzi zajmujących się speleologią.

Miasto to leży w Kotlinie Koszyckiej, między Górami Tokajsko - Slańskimi na wschodzie, a Rudawami Spiskimi na zachodzie. Są jednym z największych miast Słowacji, liczą 235 tysięcy mieszkańców. Są bardzo ważnym węzłem komunikacyjnym, w którym krzyżują się zarówno drogi krajowe jak i międzynarodowe. Kilka kilometrów na południe od miasta, zlokalizowany jest międzynarodowy Port Lotniczy, który wcześniej przed rozbudową służył jedynie jako lotnisko wojskowe. Działa tu wiele szkół wyższych, swoje filie mają największe uczelnie z całego kraju. Dodatkowo, jest 18 szkół średnich, w tym nawet jedna z językiem węgierskim jako wykładowym. Koszyce to również centrum kulturalne wschodniej Słowacji. Kilka teatrów, w tym filharmonia, liczne kina i muzea przyciągają wielu turystów. Jednym z najczęściej odwiedzanych budynków jest Biblioteka Narodowa (w jej zbiorach jest około 3 milionów woluminów). Pierwsze informacje o Koszycach pochodzą z 1230 roku, w połowie XIII wieku, na tych rejonach zaczęli się osiedlać Słowianie, ale również plemiona saksońskie. Około 1270 roku zaczęto wokół osady wznosić mury obronne mające chronić miasto, a trochę wcześniej bo 13 kwietnia 1239 roku zostały nadane osadzie prawa miejskie. Cały XIV wiek to okres, w którym Koszyce gromadziły różne przywileje, dzięki temu oraz dzięki położeniu na skrzyżowaniu głównych ciągów komunikacyjne, bardzo szybko stały się drugim po Bratysławie ośrodkiem przemysłowym, handlowym oraz kulturalnym. Gdy zakończyła się węgierska wojna domowa (1526-1538) miasto te wraz z całą wschodnią Słowacją trafiły pod panowanie dynastii habsburskiej. W 1556 roku miasto zostało zniszczone przez pożar. Od tamtej pory zaczął się upadek miasta spowodowany licznymi wojnami, najazdami Turków i wspomnianym pożarem. Miasto zaczęło ponownie się rozwijać z końcem XVIII wieku, wtedy bowiem ustały niepokoje religijne. W 1790 w Koszycach mieszkało już około 10 tysięcy mieszkańców.

I wojna światowa ominęła miasto, znalazło się ono w granicach Czechosłowacji. Po II wojnie światowej Koszyce ponownie zaczęły szybko się rozwijać powstawały huty, zakłady przemysłowe i spożywcze. W 2001 roku miasto liczyło 236,1 tysiąca mieszkańców.

W sezonie zimowym do dyspozycji narciarzy dostępne jest około 900 wyciągów i ponad 30 kolejek liniowych, które w sumie mają przepustowość 415 tysięcy osób na godzinę. Na Słowacji ogólnie dostępnych jest ponad 310 ośrodków narciarskich o różnej wielkości. Do tej i tak imponującej listy co roku dochodzą kolejne. Dzięki temu wybór jest naprawdę ogromny, każdy może wybrać coś dla siebie, począwszy od najbardziej eleganckich i renomowanych pensjonatów, aż do zwykłych gospodarstw agroturystycznych. Wiele słowackich ośrodków posiada sztucznie ośnieżane stoki, dzięki czemu łączna długość tras zaśnieżanych wynosi aż 170 kilometrów. Dzięki sprzyjającemu klimatowi sezon narciarski trwa od 130 do 160 dni. W 2003 roku ośrodki narciarskie zostały podzielone na pięć kategorii. Najwięcej bo pięć gwiazdek otrzymało sześć miejsc oto one:

- Jasna Niżne Tatry - to 24 trasy o łącznej długości 29,6 kilometra, z czego dodatkowo 12 kilometrów jest sztucznie ośnieżanych. Ośrodek ten swoim klientom oferuje również dużo różnych atrakcji. Koncerty i animacje na stoku, tor do snowboardu to tylko nieliczne z nich.

- Park Snow Donovaly - umiejscowiony jest między Wielką Fatrą i Niżnymi Tatrami ma do dyspozycji 11 kilometrów tras zjazdowych i ponad 20 kilometrów do narciarstwa biegowego. Poza tym jest tam również Fun Park dla dzieci, lodowisko oraz nocna jazda na nartach.

- Snow Paradise - Wielka Racza - Oszczadnica- 14 kilometrów tras, 10 kilometrów tras dla biegaczy oraz tor bobslejowy to nie jedyne powody dla których warto się tam wybrać. Do transportu narciarzy służą wyciągi o łącznej przepustowości 9700 osób na osobę.

- Strbske Pleso - to około 20 kilometrów tras dla biegaczy narciarskich, a także około 5 kilometrów tras zjazdowych z czego wszystkie są sztucznie oświetlone. Łączna przepustowość dla turystów to jednak jedynie 4700 osób na godzinę

- Skipark Rużomberok w Wielkiej Fatrze ma do dyspozycji 12 kilometrów tras zjazdowych, z czego duża większość jest oczywiście sztucznie ośnieżona. Do atrakcji tego ośrodka poza samymi trasami należą: śnieżna ściana wspinaczkowa, park snowboardowy oraz snowtubing (zjeżdżanie w pontonie po śnieżno - lodowej rynnie).

-Vratna w Małej Fatrze - proponuje 17 tras narciarskich o łącznej długości 10,6 kilometra oraz ponad 8 kilometrów do narciarstwa biegowego. Łączna przepustowość krzesełek i gondoli dla turystów to aż 11 604 osób na godzinę

Powstał on na fundamentach zamku z XVI wieku. Został wybudowany na początku XVIII wieku na polecenie Stefana Andrassego, a następnie przebudowany w latach 1792 - 1795 na styl klasycystyczny. W czasie przebudowy dołączono do niego niewielką gotycką budowlę obronną z XV wieku. Obecny wygląd pałac zyskał w 1886 roku kiedy to poddany został kolejnej gruntownej przebudowie, tym razem jednak jedynie za sprawą po prostu panującej mody. Właśnie ta moda sprawiła, że bardzo dużo zamków w tamtym okresie było właśnie poddanych takiej przebudowie. Zamek dostał postać rezydencji klasycystycznej rezydencji z czworokątnymi wieżyczkami po bokach. Po zakończeniu drugiej wojny światowej, pałac przejęło państwo. Został on zamieniony w muzeum. W pięknie odnowionych komnatach obecnie można podziwiać bardzo cenne obrazy słowackich mistrzów malarstwa, ale także przekrój przez XIX - wieczne malarstwo artystów węgierskich. Dodatkowo jest tam zbiór wspaniałych mebli. Dzięki hrabiemu Emanuelowi Andrassyemu możemy również podziwiać wiele trofeów myśliwskich oraz porcelanę ze wszystkich zakątków świata.

Niemal tak samo wspaniałych wspomnień co sam pałac dostarczy nam spacer po otaczającym go 80 - hektarowym parku. Znajduje się on na liście światowych ogrodów historycznych. Wiedzie przez niego ścieżka która wiedzie nas do klasycystycznych i romantycznych budowli. Pierwszą budowlą napotkaną na naszej drodze jest Hermesova Studna- jest to budowla z 1790 roku stworzona ona została na wzór antycznej łaźni z sadzawką i rzeźbami. Pełen uroku jest również napotkany dalej Vielky Vodospad. Jest on jednym z największych sztucznych wodospadów w kraju należy on do bardzo unikalnego systemu wodnego parku. Został on zaprojektowany w 1823 roku przez Jozefa Bergmanna. Idąc dalej dotrzemy do stawu rybnego, zwanego Wielkim Jeziorem. Ostatnią budowlą w parku jest Zverinec. Jest to budowla, w której kiedyś przechowywano zwierzęta. Powstała ona w drugiej połowie XIX wieku.